งานครูที่ปรึกษาและการแนะแนว เป็นงานภายใต้ฝ่ายกิจการนักเรียน นักศึกษา ของสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา มีหน้าที่ส่งเสริม ดูแล ช่วยเหลือ และให้คำปรึกษาแก่นักเรียน นักศึกษา ทั้งด้านการเรียน ความประพฤติ การดำรงชีวิต และการพัฒนาศักยภาพของผู้เรียน เพื่อให้ผู้เรียนสามารถศึกษาเล่าเรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ และสามารถปรับตัวอยู่ร่วมกับผู้อื่นในสังคมได้อย่างเหมาะสม ตามระเบียบสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา ว่าด้วยการบริหารสถานศึกษา พ.ศ. 2569

การดำเนินงานด้านครูที่ปรึกษา มีขอบข่ายครอบคลุมการแต่งตั้งครูที่ปรึกษาเพื่อดูแลนักเรียน นักศึกษา เป็นรายห้องหรือรายกลุ่ม การจัดเก็บและพัฒนาระบบข้อมูลผู้เรียน การติดตามผลการเรียน พฤติกรรม และการมาเรียน ตลอดจนการประสานความร่วมมือระหว่างสถานศึกษา ผู้ปกครอง และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อร่วมกันดูแลช่วยเหลือผู้เรียนอย่างเป็นระบบ รวมทั้งการส่งเสริมให้นักเรียน นักศึกษา เข้าร่วมกิจกรรมต่าง ๆ ของสถานศึกษาอย่างเหมาะสม

ในด้านการแนะแนว งานครูที่ปรึกษาและการแนะแนว มีหน้าที่ให้บริการคำปรึกษาและแนะแนวด้านการศึกษา การประกอบอาชีพ และการดำเนินชีวิตแก่ผู้เรียน ส่งเสริมระบบดูแลช่วยเหลือผู้เรียน การคัดกรองและแก้ไขปัญหาผู้เรียนเป็นรายบุคคล ตลอดจนดำเนินงานด้านทุนการศึกษา กองทุนกู้ยืมเพื่อการศึกษา และการส่งต่อผู้เรียนในกรณีที่ต้องได้รับความช่วยเหลือเฉพาะด้าน เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตและสร้างโอกาสทางการศึกษาอย่างทั่วถึงและเท่าเทียม

นอกจากนี้ งานครูที่ปรึกษาและการแนะแนว ยังมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมสุขภาวะทางร่างกาย จิตใจ อารมณ์ และสังคมของนักเรียน นักศึกษา สร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างครู ผู้เรียน และผู้ปกครอง รวมถึงสนับสนุนการสร้างสภาพแวดล้อมทางการศึกษาที่เอื้อต่อการเรียนรู้และการพัฒนาศักยภาพของผู้เรียนอย่างรอบด้าน ตามนโยบายของสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษาในการผลิตและพัฒนากำลังคนคุณภาพสู่สังคมและตลาดแรงงานในอนาคต